Zwrot PCC po przekształceniu spółki – czy przedsiębiorcy mogą odzyskać zapłacony podatek?

Zwrot PCC po przekształceniu spółki może być możliwy, jeżeli przedsiębiorca zapłacił podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), a okoliczności jego sprawy uzasadniają odzyskanie części lub całości wpłaconej kwoty. Istotne znaczenie ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 17 września 2026 r., sygn. C-197/25, dotyczący opodatkowania przekształcenia spółki osobowej w inną spółkę osobową.

TSUE zakwestionował możliwość pobierania podatku od określonych przekształceń, którym nie towarzyszyło wniesienie wkładu kapitałowego. Rozstrzygnięcie może otworzyć przedsiębiorcom drogę do dochodzenia zwrotu nienależnie zapłaconego PCC.

Które spółki mogą skorzystać z wyroku i jak ubiegać się o zwrot podatku?

Zwrot PCC po przekształceniu spółki – kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przekształcenie spółki może podlegać opodatkowaniu, jeżeli jego wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej. Stawka PCC od umowy spółki wynosi 0,5%.

W praktyce spory pojawiały się w sytuacjach, gdy przedsiębiorstwo zmieniało jedynie formę prawną, zachowując dotychczasowy majątek, a wspólnicy nie wnosili dodatkowych wkładów.

Organy podatkowe uznawały niekiedy, że różnica pomiędzy wartością majątku spółki przekształconej a wysokością wcześniej opodatkowanych wkładów uzasadnia pobranie PCC.

Takie podejście stało się przedmiotem rozstrzygnięcia TSUE.

Wyrok TSUE C-197/25 – co oznacza dla przedsiębiorców?

Sprawa dotyczyła przekształcenia spółki komandytowej w spółkę jawną. Wspólnicy nie wnieśli dodatkowych wkładów pieniężnych i niepieniężnych, a mimo to organ podatkowy uznał, że reorganizacja uzasadnia pobranie PCC.

W wyroku z 17 września 2026 r. TSUE dokonał wykładni dyrektywy 2008/7/WE dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału.

Trybunał uznał, że objęte rozstrzygnięciem przekształcenie, któremu nie towarzyszy wniesienie wkładu kapitałowego, nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem pośrednim sprzecznym z prawem unijnym.

Ocenę, czy w konkretnej sprawie rzeczywiście nie doszło do wniesienia wkładu kapitałowego, pozostawiono sądowi krajowemu.

Wyrok ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców, którzy przekształcili spółkę komandytową w jawną bez wnoszenia dodatkowych wkładów. Jego argumentacja może być istotna również przy analizie innych przekształceń spółek osobowych.

Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do zwrotu podatku po każdej reorganizacji.

Kiedy można ubiegać się o zwrot PCC?

Podstawą do dochodzenia zwrotu może być wykazanie, że podatek został pobrany nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej.

W pierwszej kolejności należy przeanalizować dokumentację przekształcenia, w szczególności:

  • plan przekształcenia, uchwałę oraz umowy spółki;
  • dokumenty dotyczące wkładów wspólników;
  • bilans i dokumentację finansową przekształcenia;
  • dokumentację potwierdzającą pobranie PCC;
  • ewentualne decyzje podatkowe i wcześniejszą korespondencję z organami.

Jeżeli analiza wykaże podstawy do zakwestionowania podatku, przedsiębiorca może wystąpić o stwierdzenie nadpłaty na zasadach określonych w art. 72–75 Ordynacji podatkowej.

W przypadku PCC pobranego przez notariusza możliwe jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Jeżeli podatek został zadeklarowany samodzielnie, konieczne może być również skorygowanie deklaracji.

Samo powołanie się na wyrok TSUE nie gwarantuje zwrotu. Organ podatkowy ocenia okoliczności konkretnej sprawy i zasadność zgłoszonego żądania.

Do kiedy można wystąpić o zwrot podatku?

Terminy dochodzenia nadpłaty są szczególnie istotne dla przedsiębiorców, którzy dokonali przekształcenia kilka lat temu.

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się zasadniczo po pięciu latach, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Dla PCC, którego termin płatności upłynął w 2021 roku, podstawowy termin przedawnienia przypada na 31 grudnia 2026 r. Należy jednak uwzględnić ewentualne okoliczności powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia.

Odrębna sytuacja dotyczy przedsiębiorców, którzy otrzymali już ostateczną decyzję podatkową.

W określonych przypadkach możliwe jest wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.

Sentencja wyroku TSUE C-197/25 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 9 listopada 2026 r.

Oznacza to, że termin na złożenie żądania wznowienia postępowania na tej podstawie upływa co do zasady 9 grudnia 2026 r.

Dotyczy to spraw spełniających ustawowe przesłanki wznowienia. Nie należy utożsamiać tego terminu z terminem składania wszystkich wniosków o stwierdzenie nadpłaty.

Podsumowanie

Wyrok TSUE z 17 września 2026 r., C-197/25, może mieć istotne znaczenie dla przedsiębiorców, którzy zapłacili PCC w związku z przekształceniem spółki osobowej.

Możliwość odzyskania podatku zależy przede wszystkim od charakteru przekształcenia, dokumentacji dotyczącej wkładów kapitałowych oraz zachowania właściwych terminów.

Przedsiębiorcy, którzy dokonali reorganizacji w poprzednich latach, powinni rozważyć ponowną analizę rozliczenia PCC, zwłaszcza gdy przekształceniu nie towarzyszyło wniesienie dodatkowego kapitału.

Pomoc prawna Kancelarii Tywoniuk & Partners

Spory dotyczące PCC wymagają analizy przepisów krajowych, prawa Unii Europejskiej oraz aktualnego orzecznictwa.

Kancelaria Tywoniuk & Partners zapewnia wsparcie prawne przedsiębiorcom w sprawach związanych z reorganizacją spółek, oceną skutków podatkowych przekształceń oraz postępowaniami przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi.

Twoja spółka została przekształcona, a przy reorganizacji zapłacono PCC?

Skontaktuj się z Kancelarią Tywoniuk & Partners, aby sprawdzić, czy istnieją podstawy do ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty i odzyskanie nienależnie zapłaconego podatku.

Stan prawny na 18 listopada 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.